Tôi có
một tình yêu đặc biệt dành cho cà phê Trung Nguyên. Đơn giản vì câu chuyện khởi
nghiệp của ông chủ được nhắc đi nhắc lại từ thời tôi còn là sinh viên với bao
đam mê, khát khao khởi nghiệp thành công. Đơn giản vì hương vị, chất lượng cà
phê Trung Nguyên hơn hẳn những loại cà phê bắp, đậu nành trên thị trường. Đơn
giản vì hệ thống quán cà phê Trung Nguyên khá đẳng cấp và lịch
sự…
Sáng
tạo
Trung
Nguyên đã từng rất thành công với slogan “Khơi nguồn sáng tạo”, thành công về
cuộc chiến truyền thông với Nescafe, thành công với cuộc chiến chiếm lĩnh thị
phần khi mà thời điểm đó có ít thương hiệu cà phê (đặc biệt là cà phê rang xay)
đầu tư làm marketing một cách bài bản. Doanh nhân Đặng Lê Nguyên Vũ cũng từng là
“thần tượng” một thời của nhiều bạn trẻ “đam mê, khát khao làm kinh doanh” như
tôi.
Tuy
nhiên “sáng tạo” của Trung Nguyên chỉ dừng lại ở một giới hạn nhất định. Bắt đầu
từ phương pháp “thử mù” (blind test) tại dinh Thống Nhất trong sự kiện tung sản
phẩm G7 đã làm chấn động “truyền thông” trong thời gian dài cũng chưa cho thấy
sự “sáng tạo” nào thật sự ở đây. Rồi tiếp theo sau đó là những đòn đánh trả của
Trung Nguyên “Café mạnh, cho phái mạnh” - “Mạnh không đủ, phải đúng gu”; Kêu gọi
tinh thần dân tộc, ủng hộ hàng Việt Nam…Nhìn vào cuộc chiến trên, chúng ta dễ
dàng nhận ra rằng, Trung Nguyên thiếu “sáng tạo” để ra những đòn đánh trực tiếp
vào đối thủ mà chỉ là những đòn đáp trả lại.
Sau
Nescafe, sự xuất hiện của Starbucks là cơ hội để “truyền thông Trung Nguyên”
tiếp tục xuất hiện và đả kích “gã khổng lồ” này. Nhưng Trung Nguyên đâu biết
rằng chính mình đang PR miền phí cho sự xuất hiện của Starbucks. Và mọi người
vẫn đến Starbucks để trải nghiệm một thương hiệu cà phê lớn, đẳng cấp thật
sự.
Từng
thành công, thất bại với hệ thống nhượng quyền quán cà phê Trung Nguyên. Hiện
nay Trung Nguyên đang đầu tư và phát triển hệ thống này một cách chuyên nghiệp
hơn với định vị “không gian sáng tạo”. Tuy nhiên sự “sáng tạo” thật sự của hệ
thống quán này vẫn chưa được thể hiện một cách rõ ràng từ thiết kế, phục vụ…
Trong khi một định vị cà phê phong cách Việt, văn hóa Việt vẫn còn bỏ ngỏ khi mà
Trung Nguyên và ông chủ luôn kêu gọi tình thần dân tộc, ủng hộ hàng Việt
!?
Tỉnh
giấc
Trung
Nguyên đã và đang ngủ quên trên chiến thắng, cần phải thức tỉnh kịp thời
…
Những
thành công của Trung Nguyên trong giai đoạn khởi nghiệp đến khoảng thời gian
2005 – 2006 là điều khỏi phải bàn đến vì truyền thông, báo chí đã đưa tin quá
nhiều rồi. Thế nhưng đằng sau đó là những thất bại của Trung Nguyên, từ dự án G7
Mart quy mô lớn đến những dự án nhỏ hơn như Trà Tiên (ở Bảo Lộc, Lâm Đồng) hay
gần đây là dự án Mini Stop đang gặp cảnh vắng khách.
Tuy
nhiên thất bại lớn nhất của Trung Nguyên là luôn kêu gọi tinh thần dân tộc, yêu
nước, ủng hộ hàng Việt nhưng đã để thương hiệu “café Việt” rơi vào tay đối thủ
Nescafe trong khi bản thân mình lại tung ra những sản phẩm không “thuần Việt”
như G7, Passiona, Legendee, Weasel…
Về
marketing, Trung Nguyên chỉ mới thành công ở góc độ “truyền thông” chứ chưa
thành công ở “marketing sáng tạo” một cách đúng nghĩa. Trung Nguyên và ông chủ
xuất hiện liên tục trên truyền thông, báo chí nhưng hiệu quả thì cần phải xem
lại.
- Việc
“vua cà phê” xuất hiện một cách liên tục như vậy, rồi thời gian gần đây “ngồi
thiền, nhịn ăn 49 ngày” để nghĩ và nói về chuyện “lập nghiệp”, “kiến quốc”,
“chính trị”, sẽ có ai hiểu?
- “Tuổi
trẻ khát vọng Việt”, “Thiên mệnh Việt”, “Sáng tạo tương lai” là những suy nghĩ,
kêu gọi hay nhưng chưa thật sự phù hợp trong lúc này. Cũng đánh vào yếu tố cộng
đồng, xã hội, nhưng nếu Trung Nguyên và ông chủ biết quan tâm hơn đến người nông
dân trồng cà phê Việt Nam thì sẽ được đón nhận và nhận được nhiều sự chia sẻ từ
mọi người hơn. Một ông “vua cà phê” thực sự khi biết quan tâm nhiều hơn đến
người nông dân trồng cà phê!
- Hiện
nay Nescafe và Vinacafe đang thay đổi chiến lược marketing của mình, quan tâm
nhiều hơn đến người nông dân trồng cà phê, quan tâm nhiều hơn đến giá trị của
hạt cà phê, quan tâm nhiều hơn đến giá trị di sản. (Điều này tác giả cũng đã đề
cập với Trung Nguyên trong năm 2013).
- Khi
Starbucks vào Việt Nam, ông chủ Trung Nguyên tuyên bố sẽ tấn công vào thị trường
Mỹ “Không thể có một thương hiệu lớn mạnh ở tầm thế giới nếu Trung Nguyên chỉ
mãi loanh quanh ở “ao nhà”. Phải biết dũng cảm tiến ra biển lớn. Nôm na là cá to
thì phải quẫy đạp trên con sóng đại dương. Sóng dữ thì phải biết vượt lên đón
đầu con sóng.” Xin thưa, Trung Nguyên đã thật sự chiến thắng trong “ao nhà” này
chưa? Có thật sự là một con cá to chưa mà dám tiến ra đại dương, nơi đang có
những con “cá mập khổng lồ” đang chờ sẵn! Kết quả hiện nay chúng ta cũng đều
biết rõ, chính Phin Deli đã âm thầm chinh phục thị trường Mỹ chứ không phải là
Trung Nguyên!
- Tất cả
những gì “truyền thông Trung Nguyên” đã làm không giúp cho mọi người yêu Trung
Nguyên hơn, thay vào đó, mọi người đã và đang nghĩ rằng Trung Nguyên đang nổ,
đang chém gió…
“Sáng
tạo thực sự là khi biết và dám thay đổi”. Trung Nguyên cần tỉnh giấc và có những
thay đổi kịp thời để tiếp tục phát triển, dẫn đầu và xứng danh “vua cà phê”.
Trong đó một số điểm cần chú ý đến là cách làm marketing, phát triển sản phẩm và
hệ thống quán. Tất cả phải dựa trên sự “thấu hiểu người tiêu
dùng”.
Thay vì
bàn đến chuyện “lập nghiệp, kiến quốc, quốc thái dân an”, Trung Nguyên hãy quan
tâm đến sức khỏe người tiêu dùng hơn bằng cách tham gia “dẹp loạn” thị trường cà
phê bắp, đậu nành hiện nay, quan tâm nhiều hơn đến giá trị của hạt cà phê Việt
Nam, quan tâm nhiều hơn đến người nông dân trồng cà phê. Có lẻ đó cũng chính là
một số trong vô số những yếu tố mà khách hàng của Trung Nguyên quan tâm và
cần.
Gần đây
đọc bài viết “Mỗi giây có gần 6.000 ly Nescafé tiêu thụ trên toàn cầu” và tự
nghĩ rằng Trung Nguyên vẫn còn nhỏ lắm!
Nhật
Phạm
0 nhận xét